Scharen die een weegschaal werden
De Grieken zagen in deze sterren de scharen van de Schorpioen, de Chêlai, een naam die Aratus gebruikt.
Pas in Rome werd de Weegschaal een volwaardig sterrenbeeld: de weegschaal van Astraea, godin van de gerechtigheid die de Griekse mythologie met de Maagd verbond.
Het eerste punt van de Weegschaal
In Babylon heette MUL Zibanu, ‘de weegschaal’, ook de scharen van de Schorpioen; de weegschaal was gewijd aan Shamash, zonnegod en beschermer van waarheid en recht.
Omdat de herfstequinox vroeger in dit deel van de hemel viel, spreekt men nog van het ‘eerste punt van de Weegschaal’. De precessie maakte rond 730 voor onze jaartelling een einde aan die samenval.
Het echte sterrenbeeld
Zubeneschamali, de helderste, werd lang beschreven als de enige groenige ster die je met het blote oog ziet; moderne waarnemers zien haar eerder wit of blauwachtig, en niemand verklaart die oude indruk echt.
Vanuit Brussel komt Zubeneschamali tot 30 graden en staat ze begin juli rond 22 uur het hoogst. In 2026 staat de Zon van 31 oktober tot 23 november voor de Weegschaal.
De sterren
Zubeneschamali
Magnitude 2,6, op ongeveer 185 lichtjaar. De Arabische naam betekent ‘de noordelijke schaar’, een herinnering aan de tijd dat deze sterren bij de Schorpioen hoorden.
Zubenelgenubi
Een stelsel dat een verrekijker splitst: een blauwwitte ster van magnitude 2,7 en een witte begeleider van magnitude 5,2, op ongeveer 75 lichtjaar.
Brachium
Ze heette gamma Scorpii tot 1851, toen Benjamin A. Gould haar bij de Weegschaal onderbracht.
Een ster en haar planeten
Er zijn drie bevestigde planeten. Bij de ontdekking in 2009 was Gliese 581 e de lichtste bekende exoplaneet rond een gewone ster.
In kunst en geschiedenis
Het enige voorwerp in de dierenriem was eerst een paar scharen.
- BabylonMUL Zibanu, de weegschaal van Shamash, god van de zon en van het recht.
- Ptolemeïsch EgypteDe weegschaal staat op de dierenriem van Dendera, nu in het Louvre.
- Wetenschappelijke atlassenHevelius graveert in 1690 een juk met twee schalen tussen de Maagd en de Schorpioen.